Zespół piwnic Gazdovské pivnice, Veľká Tŕňa
Uliczka gospodarskich piwnic winnych wykopanych w wulkanicznym tufie: 33 kamienne portale prowadzą do ponad 100 piwnic, z których miejscowi winiarze korzystają do dziś.
Atrakcje słowackiego Tokaju i okolic
Nie tylko degustacje: uliczki piwnic, kościoły, zamki i rzeka. Miejsca poza siedmioma wsiami są oznaczone.
Piwnice
Historyczne piwnice we wsi Viničky
Viničky to jedna z głównych wsi piwnicznych słowackiego Tokaju, a regionalna organizacja turystyczna zalicza tutejsze zarejestrowane piwnice w tufie do narodowych zabytków kultury. Przy ulicy Tokajskiej znajduje się średniowieczna piwnica rodzinnej winnicy Zlatý Strapec (nr 118/19), a w sezonie członkowie stowarzyszenia winiarzy Tokajský strapec otwierają we wsi swoje piwnice gospodarskie. Viničky są też jednym z punktów Dnia Otwartych Piwnic Tokajskich we wrześniu.
Ulica piwnic Medzipivničná, Malá Tŕňa
Ulica historycznych piwnic gospodarskich wykopanych w tufie, gdzie małe rodzinne piwnice sąsiadują z 2,5-kilometrową piwnicą Tokaj & CO.
Tokajski Szlak Wina
Szlak tematyczny łączący siedem wsi słowackiego Tokaju, ich piwnice w tufie, kościoły, rodzinne winnice i pensjonaty.
Historia i zabytki
Dwór Andrássych i kaplica św. Józefa, Viničky
W wielokrotnie przebudowywanym dworze Andrássych botanik Štefan Litowský prowadził wczesne polowe próby uprawy bawełny, sezamu i sorga. Za kamiennym murem stoi kaplica św. Józefa, barokowo-klasycystyczna budowla z końca XVIII wieku wpisana na listę narodowych zabytków kultury, w której od czasów po II wojnie światowej odprawiane są msze katolickie. Sam dwór nie jest zabytkiem rejestrowym.
Kościół św. Cyryla i Metodego (dawna synagoga), Slovenské Nové Mesto
Budynek jest wpisany na listę narodowych zabytków kultury; źródła różnią się co do jego wieku: lista zabytków podaje pierwszą połowę XIX wieku, a lokalne zapisy 1931 rok. Obok stoi kolumna maryjna z pietą, a w pobliżu znajduje się pomnik deportowanych Żydów. Kościół jest otwarty tylko podczas nabożeństw.
Klasycystyczna cerkiew greckokatolicka, Veľká Tŕňa
Cerkiew greckokatolicką zbudowano prawdopodobnie w 1828 roku, a w 1899 roku rozbudowano ją o wieżę i dłuższą nawę. Cebulasty hełm jest w stylu barokowym, a ołtarz główny i cztery ołtarze boczne pochodzą z czasów budowy. Stoi ok. 400 metrów od kościoła romańskiego na wzgórzu.
Dawna stacja badawcza winiarstwa, Malá Tŕňa
Dwór zbudowano na początku XVIII wieku na fundamentach dawnego kościoła paulinów, a pod nim znajdują się stare piwnice. Od 1924 roku mieściła się w nim Państwowa Stacja Badawcza Winiarstwa, która kształtowała sposób uprawy winorośli i wyrobu wina po słowackiej stronie Tokaju. Stacja już nie działa, a budynek niszczeje, więc można go oglądać tylko z zewnątrz.
Dom Tradycji Ludowych, Čerhov
Muzeum prezentuje tradycyjne wnętrza mieszkalne i stroje ludowe, rzemiosła takie jak tkactwo, historyczne narzędzia oraz prasę do winogron. Mieści się w tym samym zespole budynków przy ulicy Dlhá 230 co tokajskie biuro informacji turystycznej. Godziny otwarcia nie są podawane, więc przed wizytą warto skontaktować się z urzędem gminy Čerhov.
Strefa rekreacyjna z pomnikiem M. R. Štefánika, Slovenské Nové Mesto
W parku są scena plenerowa i plac, na którym odbywają się festiwale folklorystyczne. Pomnik upamiętnia przejazd Milana Rastislava Štefánika pociągiem przez wieś w drodze na front rosyjski; popiersie usunięto w latach 50. XX wieku, później wróciło na miejsce, a park odnowiono w 2005 roku.
Kościół reformowany, Černochov
Jednonawowy kościół zbudowano w 1793 roku; jest narodowym zabytkiem kultury z zachowaną oryginalną drewnianą więźbą dachową. W środku drewniany strop pomalowano jak błękitne niebo pełne gwiazd. Godziny otwarcia nie są podawane; jeśli chcesz zajrzeć do środka, zapytaj na miejscu.
Renesansowy kościół reformowany, Malá Tŕňa
Kościół zbudowano w 1656 roku na pozostałościach gotyckiej poprzedniczki i wyremontowano w 1848 roku. Zachowały się w nim tablica inskrypcyjna z 1656 roku z reliefami delfinów, renesansowe cynowe dzbany z ok. 1650 i 1696 roku oraz renesansowa ława patronacka. Godziny otwarcia nie są podawane; jeśli chcesz zajrzeć do środka, zapytaj na miejscu.
Kościół romański, Veľká Tŕňa
Kościół z XIII wieku na wzgórzu, z emporą dla miejscowego pana i romańskimi malowidłami ściennymi, dziś użytkowany przez Kościół reformowany.
Romańsko-gotycki kościół reformowany, Malá Bara
Kościół, pierwotnie pod wezwaniem św. Piotra, pochodzi z ok. połowy XIII wieku, a po raz pierwszy przebudowano go w połowie XIV wieku; gotycką wieżę przekształcono później. Badania w latach 1989–1990 odsłoniły na ścianie południowej część fresku Sądu Ostatecznego. Jest narodowym zabytkiem kultury użytkowanym przez Kościół reformowany, a godziny otwarcia nie są podawane.
Figura św. Urbana, Čerhov
Św. Urban jest tradycyjnym patronem winogrodników, a jego wspomnienie 25 maja to w regionie tradycyjne święto winiarzy. Drewniana figura stoi wśród winorośli nad wsią i jest dobrym przystankiem podczas spaceru po winnicach wsi Čerhov.
Mauzoleum Andrássych, Trebišov
Mauzoleum zaprojektował niemiecki architekt Arthur Meinig; zbudowano je w 1893 roku w parku obok dworu Andrássych. Gyula Andrássy, zmarły w 1890 roku, spoczął tu w 1894 roku; jego sarkofag jest dziełem budapeszteńskiego rzeźbiarza Györgya Zali (1893–1895).
Pozostałości zamku Cejkov
Zamek strzegł drogi z Zemplina do Trebišova i został ostatecznie zniszczony przez wojska cesarskie w 1673 roku. Zachowały się tylko wały, fosy i fragment muru.
Kościół Matki Bożej z Góry Karmel, Streda nad Bodrogom
Kościół po raz pierwszy wzmiankowano w 1329 roku, a wieżę otrzymał ok. 1800 roku. We wsi stoi też renesansowo-barokowy dwór Vécseyów z ok. 1700 roku, dziś siedziba urzędu gminy; nazwisko rodu kontynuuje winnica Chateau Vécsey.
Ruina zamku Csonkavár, Kráľovský Chlmec
Podobnie jak inne zamki w okolicy, nakazano go zburzyć za karę, ponieważ jego właściciel poparł powstanie antyhabsburskie. W tym samym mieście warto odwiedzić też muzeum regionalne im. Józefa Mailátha.
Muzeum Regionalne im. Józefa Mailátha, Kráľovský Chlmec
Wystawa przedstawia zwyczaje ludowe, rzemiosła i codzienne życie w regionie. Godziny otwarcia nie są podawane, więc sprawdź je przed wizytą.
Ruiny zamku wodnego Parič, Trebišov
Parič powstał w XII–XIII wieku jako wieża mieszkalna, a na początku XIV wieku rozbudowano go o wielokątny mur płaszczowy i wczesnogotycki pałac. Zachowały się tylko fragmenty murów, w tym samym parku co dwór i mauzoleum Andrássych.
Dwór Rakoczych, Borša
Odnowiony renesansowy dwór, w którym w 1676 roku urodził się Franciszek II Rakoczy; dziś muzeum z hotelem i restauracją.
Kościół reformowany, Borša
Kościół przeszedł w ręce kalwinów przed 1552 rokiem, spłonął w 1865 roku i był remontowany w 1936 i ponownie w 1992 roku. W małej wieży wciąż wisi oryginalny, działający dzwon. Stoi ok. 200 metrów od dworu Rakoczych, w którym urodził się Franciszek II Rakoczy.
Ruina kościoła św. Joachima i Anny, Klin nad Bodrogom
Jednonawowy kościół zbudowano w ostatniej tercji XIII wieku na skraju wsi i zamknięto w 1907 roku. Od 1988 roku trwa jego renowacja, a niedawno otrzymał nowy dach; zachowało się sklepione prezbiterium z fragmentami fresków z XIV wieku.
Muzeum w Trebišovie w dworze Andrássych
Barokowo-klasycystyczny dwór zbudował w 1786 roku hrabia Csáky, częściowo z kamieni zamku Parič, a później przebudowali go Andrássy. Stałe wystawy dotyczą rodu Andrássych, archeologii południowego Zemplina, w tym tokajskiego winiarstwa, oraz życia w majątku; wszystkie są dostępne dla osób z niepełnosprawnościami dzięki schodołazowi. Zwiedzanie zaczyna się o każdej pełnej godzinie, a muzeum prowadzi też degustacje wina tokajskiego.
Ruiny zamku Veľký Kamenec
Zamek zbudowano po najeździe tatarskim, a w XV wieku wzmocniono bastionami; w 1458 roku podpisano tu traktat pokojowy między Jiskrą a Hunyadym. Wojska cesarskie zburzyły go w 1672 roku. Zachowały się mury, wielokątny bastion i wykuta w skale cysterna; teren jest dostępny dla zwiedzających, a podejście zaczyna się we wsi.
Dom Komitatu Zemplińskiego
Sejmik komitatu Zemplin obradował w tym budynku przez prawie 150 lat, aż siedzibę komitatu przeniesiono do Sátoraljaújhely. W XX wieku budynek służył jako spichlerz, a dziś jest muzeum gminnym. Godziny otwarcia nie są podawane, więc przed wizytą warto skontaktować się z urzędem gminy. W tej samej wsi leży grodzisko Zemplín, ważne stanowisko archeologiczne.
Grodzisko Zemplín
Wzgórze było ośrodkiem celtycko-dackim, grodem wielkomorawskim, a później zamkiem komitatu Zemplin. Mury zamku się nie zachowały: dziś szczyt wzgórza zajmują wiejskie kościoły i cmentarz. W pobliżu, w tej samej wsi, stoi Dom Komitatu Zemplińskiego.
Przyroda
Rzeka Bodrog
Bodrog powstaje z połączenia Ondawy i Latoricy w pobliżu wsi Zemplín, płynie na południe obok wsi Viničky i miejscowości Streda nad Bodrogom i opuszcza Słowację w pobliżu wsi Klin nad Bodrogom i Borša, w najniżej położonym punkcie kraju. Według regionalnej organizacji turystycznej to jedyna wschodniosłowacka droga wodna żeglowna dla większych łodzi, o głębokości ok. 230 cm zależnie od stanu wody. Można nią spłynąć wypożyczonym kajakiem ze wsi Ladmovce lub popłynąć statkiem wycieczkowym ze wsi Viničky.
Wzgórze Borsuk i stanowisko obsydianu, Viničky
Borsuk wznosi się na północ od wsi Viničky; na jego stokach rosną winnice i chronione rośliny ciepłolubne, takie jak dyptam jesionolistny i kosaciec niski. Na andezytowej części wzgórza nad winnicami występuje obsydian, czyli szkliwo wulkaniczne, a stanowisko jest chronione.
Starorzecze Podkova, Viničky
Podkova, czyli podkowa, to odcięta odnoga Bodrogu tuż przy wsi Viničky. Przyjeżdżają tu wędkarze, a w słoneczne letnie dni miejsce jest popularne na pływanie łódką.
Tokajska wieża widokowa
Symbol regionu: 12-metrowa wieża widokowa w kształcie beczki na wino, stojąca w winnicach między wsiami Malá Tŕňa i Černochov.
Góry Zemplińskie (Zemplínske vrchy)
Pasmo zajmuje zaledwie 101 km², a jego najwyższy szczyt, Rozhľadňa, ma 469 m. Do terenów chronionych należą rezerwat Kašvár, las Boršiansky les i Wapienie Ladmovskie. Czerwony szlak, będący częścią międzynarodowej trasy Eisenach–Budapeszt, przecina wzgórza obok wsi Černochov i Bara.
Obszar chroniony Boršiansky les
Utworzony w 2009 roku obszar o powierzchni 7,9 ha chroni nizinny łęg wierzbowo-topolowy oraz gatunki takie jak jelonek rogacz, skójka gruboskorupowa i kumak nizinny. Leży przy dworze Rakoczych, więc można go połączyć z wizytą w muzeum.
Narodowy rezerwat przyrody Kašvár
Kašvár ustanowiono w 1953 roku; zajmuje ok. 116 ha mezozoicznych wapieni z wapieniolubną, ciepłolubną roślinnością, związaną z nią fauną i miejscami zjawiskami krasowymi. Leży w pobliżu wsi Ladmovce, kawałek na wschód od wsi Viničky.
Wapienie Ladmovskie (Ladmovské vápence)
Ten obszar o znaczeniu europejskim zajmuje ok. 338 ha u stóp Gór Zemplińskich. Na ciemnym wapieniu poprzecinanym białym kalcytem rosną rośliny wapieniolubne i murawy kserotermiczne, a żyją tu ciepłolubne zwierzęta.
Obszar Chronionego Krajobrazu Latorica
Obszar chronionego krajobrazu utworzono w 1990 roku i zaktualizowano w 2004 roku, a jego część jest od 26 maja 1993 roku obszarem wodno-błotnym o znaczeniu międzynarodowym (konwencja ramsarska). Do obserwacji ptaków służy ścieżka przyrodnicza Oborín z wieżą obserwacyjną; ptaki wodne można też zobaczyć w rezerwacie Tajba w pobliżu miejscowości Streda nad Bodrogom.
Najniżej położony punkt Słowacji, Klin nad Bodrogom
Granitowy znak na brzegu Bodrogu, w miejscu gdzie rzeka opuszcza Słowację, wyznacza najniżej położony punkt kraju: 94,3 m n.p.m.
Ścieżka przyrodnicza i kładka Oborín
Ścieżkę przyrodniczą zbudowano w 2019 roku, a jej kładka o długości ok. 600 m prowadzi przez mokradła do wieży do obserwacji ptaków. Tablice informacyjne opisują Obszar Chronionego Krajobrazu Latorica, obszar ptasi Medzibodrožie i stanowisko Oborínske jamy. Od wsi tokajskich dzieli ją drogą ponad 30 km, więc warto zaplanować ją jako osobną wycieczkę.
Narodowy rezerwat przyrody Tajba
Starorzecze Bodrogu w pobliżu miejscowości Streda nad Bodrogom, chronione od 1966 roku jako ostoja żółwia błotnego.
Rezerwat przyrody Tarbucka
Tarbuckę ustanowiono w 1986 roku; zajmuje ok. 149 ha w dwóch częściach między miejscowościami Streda nad Bodrogom, Malý Kamenec i Veľký Kamenec. Chroni rzadkie rośliny piaskolubne, w tym sasankę węgierską, oraz wiele gniazdujących ptaków i ma najwyższy stopień ochrony (5).
Park miejski w Trebišovie
Park ma część francuską i angielską, staw z drewnianym mostkiem, ruiny zamku Parič i mauzoleum Andrássych. Łatwo połączyć spacer z wizytą w muzeum w dworze.
Rower
Wypożyczalnia rowerów i e-rowerów, Čerhov
Dzięki wypożyczalni we wsi Čerhov można przyjechać pociągiem z Koszyc i od razu ruszyć na rower. Biuro jest otwarte podczas wydarzeń, a poza nimi po uzgodnieniu telefonicznym, więc warto wcześniej zadzwonić; ceny wypożyczenia nie są podawane. Dalej od regionu, w Trebišovie działa publiczny system rowerów miejskich, m.in. ze stacją przy dworcu autobusowym.
Rejsy po Bodrogu ze wsi Viničky
Rejsy prowadzi firma Tokajská lodná preprava s. r. o. pod marką Plavby Tokaj; statki płyną do Sárospataku z jego zamkiem lub do Tokaju u zbiegu Bodrogu i Cisy. Starszy wpis stowarzyszenia Tokajská vínna cesta wspomina o komentarzu przewodnika i degustacji wina tokajskiego na pokładzie. W chwili naszej weryfikacji ceny, rozkład i sezon nie były dostępne, więc o aktualne rejsy zapytaj bezpośrednio operatora.
Trasa rowerowa 8717 (żółta): Slovenské Nové Mesto – Bara – Viničky
Według OpenStreetMap trasa ma ok. 15 km i zaczyna się w miejscowości Slovenské Nové Mesto, która ma stację kolejową, więc można przyjechać pociągiem z rowerem. Długość wyliczono z danych mapy, więc na miejscu warto kierować się oznakowaniem.
Szlak Eisenach–Budapeszt (czerwony) przez Góry Zemplińskie
W okolicy Tokaju szlak prowadzi z miejscowości Michaľany przez wsie Veľaty, Černochov i Bara i kończy się na granicy między miejscowościami Slovenské Nové Mesto i Sátoraljaújhely. Na Węgrzech przechodzi w okolicach Sátoraljaújhely w niebieski Krajowy Szlak Niebieski (Országos Kéktúra), więc można przejść pieszo ze słowackich winnic do węgierskiego Tokaju.
Kolejka turystyczna Furmanská cesta Tokajom
Kolejka turystyczna Furmanská cesta Tokajom kursuje w sezonie na trasie o długości 28 km, ruszając spod należącego do gminy Tokajský vínny dom we wsi Malá Tŕňa. Terminy, godziny i ceny nie są podane w naszych źródłach, dlatego zanim włączysz ją do planu, zapytaj w urzędzie gminy Malá Tŕňa lub w tokajskim biurze informacji turystycznej we wsi Čerhov.
Jazda konna w Majer Bara
Oprócz restauracji, pokoi i strefy wellness folwark ma stajnię i organizuje jazdy konne i przejażdżki bryczką, a także sezonowe wydarzenia, takie jak dni winobrania i gonitwy hubertowskie. Ceny nie są podawane, więc rezerwacji należy dokonać bezpośrednio w folwarku.
Dolnozemplińska trasa rowerowa (CM 017)
Trasa liczy ok. 95 km i prowadzi z okolic jeziora Izra przez miejscowości Kalša, Kuzmice, Čerhov, Malá Tŕňa i Borša do miejscowości Streda nad Bodrogom, a dalej wałami wzdłuż Bodrogu i Latoricy w stronę Ukrainy. Odcinek tokajski między wsiami Čerhov i Viničky ma ok. 22,5 km i jest przeważnie płaski. Rowery można przewozić pociągami linii 190 (Koszyce – Čerhov – Streda nad Bodrogom), więc łatwo przejechać trasę w jedną stronę i wrócić pociągiem. Kraj koszycki zapowiedział modernizację ok. 15 km między wsiami Borša i Zatín.
Strefa rekreacyjna i gminna piwnica, Čerhov
Park to przyjemne miejsce na przerwę we wsi Čerhov: drewniane rzeźby wokół stawu i scena plenerowa. Miejscowi producenci wina korzystają z tutejszej gminnej piwnicy, a teren jest jednym z miejsc tokajskiego winobrania pod koniec września.
Tokajska pętla rowerowa ze wsi Malá Tŕňa
Łatwa, 29-kilometrowa pętla po asfalcie i utwardzonych drogach ze wsi Malá Tŕňa obok wieży widokowej w kształcie beczki, przez wsie Bara i Viničky nad Bodrog.
Winna trasa rowerowa 5710 (zielona)
Według OpenStreetMap trasa ma ok. 16 km i łączy przez winnice trzy wsie tokajskie. Długość wyliczono z danych mapy, więc na miejscu warto kierować się oznakowaniem.
Spływ kajakowy i paddleboarding na Bodrogu
Kajak lub deskę SUP można wypożyczyć we wsi Ladmovce i spłynąć Bodrogiem do wsi Borša albo dalej na Węgry; sprzęt jest odbierany na mecie.
Za granicą na Węgrzech
Muzeum Języka Węgierskiego, Széphalom
Széphalom, dziś część Sátoraljaújhely, był domem reformatora języka Ferenca Kazinczyego, którego mauzoleum stoi w pobliżu. Muzeum leży tuż za granicą naprzeciwko wsi Čerhov i Slovenské Nové Mesto.
Zamek w Sárospataku (Muzeum Rakoczych)
Péter Perényi zbudował zamek w latach 1534–1542 wokół Czerwonej Wieży, a ród Rakoczych później go rozbudował; zamek widnieje na banknocie 500 forintów. Mieści się w nim Muzeum Rakoczych, oddział Węgierskiego Muzeum Narodowego. Sárospatak leży ok. 21 km od wsi Malá Tŕňa; można tu też dopłynąć kajakiem w dół Bodrogu ze wsi Ladmovce lub statkiem wycieczkowym ze wsi Viničky.
Sátoraljaújhely
Węgierskie miasto graniczne naprzeciwko miejscowości Slovenské Nové Mesto, z barokowym ratuszem, zabytkowymi kościołami i Węgierską Kalwarią na wzgórzu.
Tokaj (miasto na Węgrzech)
Tokaj leży u stóp wzgórza Kopasz, w miejscu, gdzie Bodrog uchodzi do Cisy. W 2002 roku węgierski region winiarski Tokaj został wpisany na Listę światowego dziedzictwa UNESCO jako Historyczny Krajobraz Kulturowy Regionu Winiarskiego Tokaj; słowacka część znajduje się na słowackiej liście informacyjnej (Tentative List). W mieście można zobaczyć ujście rzeki, zamek Rakoczych-Dessewffych, synagogę, historyczne piwnice i kościoły; leży ok. 56 km od wsi Malá Tŕňa, a przypływają tu też statki wycieczkowe ze wsi Viničky.
Park przygód Zemplén i most wiszący
Park przygód na wzgórzach nad Sátoraljaújhely z tyrolkami, letnim torem bobslejowym, wyciągiem krzesełkowym i otwartym w 2024 roku pieszym mostem wiszącym.
Mapa
Mapa pobiera kafelki z OpenStreetMap (openstreetmap.org), który otrzymuje Twój adres IP. Dopóki nie klikniesz, nic się nie wczyta.